• 
• 
• 

Τρωκτικά: Οι Φορείς Ασθενιών

Τα τρωκτικά είναι τα πλέον πολυάριθμα από όλα τα θηλαστικά. Παγκοσμίως αριθμούνται σε 1700 είδη, 389 γένη και 35 οικογένειες.

Τα τρωκτικά είναι κοινωνικά ζώα που ζουν σε αποικίες όπου συχνά δίνουν μάχες για να επιβάλουν και να ταξινομήσουν την κοινωνική τους θέση. Ωριμάζουν σεξουαλικά σε ηλικία 90 ημερών και η εγκυμοσύνη διαρκεί από 21-23 ημέρες όπου το θηλυκό γεννά 6-8 απογόνους και έχει περίπου 6-8 γέννες τον χρόνο.

Στην Κύπρο τα είδη τρωκτικών είναι:

• Rattus norvegicus ο λεγόμενος και νορβηγικός ποντικός που είναι ο πιο μεγαλόσωμος, πολύ καταστροφικός και έχει χρώμα καφέ.
• Rattus rattus αλλιώς και ο ποντικός της οροφής και έχει χρώμα μαύρο.
• Mus musculus ο γνωστός o oικιακός ποντικός.
• Acomus nesiotes που είναι ο ποντικός των αγρών.

Τα τρωκτικά είναι πάρα πολύ έξυπνα ζώα που προσαρμόζονται πολύ εύκολα σε κάθε περιβάλλον. Έχουν ασθενή όραση αλλά έχουν ιδιαίτερες ικανότητες ακοής και μπορούν να εντοπίσουν εισβολείς (όπως τον άνθρωπο) με εξαιρετική ευαισθησία. Επιπλέον έχουν εξαιρετική όσφρηση γεγονός το οποίο τους επιτρέπει να αναγνωρίζουν τα ίχνη κάθε μυρωδιάς και να βρίσκουν πολύ εύκολα την τροφή τους. Κινούνται κατά μήκος των τοίχων ή άλλων σταθερών σημείων με την βοήθεια των μουστακιών τους. Οι τρίχες που διαθέτουν αποκτούν οξεία αίσθηση της αφής βοηθώντας τους να καταλαβαίνουν και να αισθανθούν πολύ καλύτερα τους χώρους που κινούνται. Διαθέτουν ουρά μεγαλύτερη από το σώμα τους, η οποία τα βοηθάει στην ισορροπία ώστε να μπορούν να περπατούν με ευκολία κατά μήκος των καλωδίων. Οι αρουραίοι είναι πολύ καλοί κολυμβητές, έχουν μεγάλη αντοχή και μπορούν να κολυμπήσουν ως και 1,5Km κάτι το οποίο  τους βοηθάει στο να αναπτύσσονται και να κινούνται σε υπόνομους.

Για την εξασφάλιση της τροφής τους κινούνται νύχτα ενώ κάτω από συνθήκες που επιτρέπονται δεν αποκλείεται η κίνηση τους και την μέρα. Τρέφονται με προϊόντα φυτικής και ζωικής προέλευσης αλλά περισσότερο προτιμούν σιτηρά όπως κριθάρι, σιτάρι και βρόμη. Για τις ανάγκες της διατροφής τους διανύουν αποστάσεις από 100μ. μέχρι και 1000μ. Συνήθως δημιουργούν τις φωλιές τους περίπου 30-50 μέτρα μακριά από την τροφή και το νερό πάντα με κριτήριο την ασφάλεια τους.

Μολύνουν και καταστρέφουν κτήρια και εγκαταστάσεις ροκανίζοντας ξύλα και πλαστικά.  Με αυτή τους την συνήθεια αποφλοιώνουν κορμούς και κλαδιά δέντρων όπως χαρουπιές, ακακίες, εσπεριδοειδή και άλλα πολλά.

Το σημαντικότερο πρόβλημα για τον άνθρωπο είναι η διάδοση των ασθενειών μιας και τα τρωκτικά είναι φορείς παθογόνων οργανισμών τόσο για τον άνθρωπο όσο και για τα κατοικίδια ζώα. Αποτελούν  σοβαρό κίνδυνο για την Δημόσια Υγεία.

ΟΙ σημαντικότερες ασθένειες οι οποίες τα Τρωκτικά μπορούν να μεταδώσουν στον άνθρωπο:

• Πανώλη (Plague- «Μαύρος θάνατος κατά τον Μεσαίωνα»).
• Λεπτοσπείρωση (Ασθένεια του Weil).
• Νόσος Λάιμ (Lyme disease).
• Σαλμονέλα.
• Βακτηριολογικές ασθένειες.
• Αιμορραγικός Πυρετός Κριμαίας-Κονγκό (Crimean Congo Hemorragic Fever).
• Λεμφοκυτταρική χωριομηνιγγίτις (Lymphocytic choriomeningitis-LCM).
• Λύσσα (Rabies).
• Τύφο.

Η αναγνώριση της παρουσίας τους σε ένα χώρο γίνετε με τον εντοπισμό:

• Περιττωμάτων που ανάλογα με την κατάσταση τους (υγρα ή ξηρά) καταλαβαίνουμε πόσο φρέσκα είναι η παρουσία τους.
• Καταστροφές (ροκανίσματα σε ξύλινες κατασκευές, ζημιές σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις η τρύπες σε συσκευασίες τροφίμων).
• Εντοπισμός των δρομολογίων τους όπου διακρίνουμε πατημασιές η τρίχωμα εκεί που συχνάζουν.
• Τρύπες – Φωλιές.
• Παρουσία ζωντανών η πεθαμένων τρωκτικών.